Migawas Ang Tinagoang Batasan

         ni Vic Odarve

  

Mga Panaad ug Pasalig

 

 

 

 

 

 

 

Ang hitsura mora gyod ug langitnon

Mutoo gyod ka sa kamatinud anon

Kab- uton pa man gani ang mga bituon

Ug ihalad uban sa iyang gugmang talagsaon.

 

Nang milambo ang gugma sa iyang dughan

Panaad mosangko hangtod sa kalangitan

Iuban pa man gani ang bulan ug mga bituon

Nga mosaksi sa iyang tinguhang bulawanon.

 

Diha iya kang gisangyaw sa mga katilingban

Ug gipanghambog sa iyang ginikanan

Nga ikaw pagasimbahon ug pagaludhan

Ipakita ang kabuotan niya way katapusan.

 

Bulang addiction

 

 

 

 

 

 

 

Sa dihang milabay ang mga katuigan

Ug midaghan na mga anak nga bantayan

Nakita na gyod ang tinuod niyang batasan

Pamilya ug mga anak iya nang pasagdan.

 

Bisan sa kwarta ang uban iyang gitaguan

Walay kalibutan ang asawang buotan

Pirmi na atua sa imnanan ug kaubanan

Nagpahayahay pero pamilya nasakitan.

 

Dugang pa moadto sa buwangan ug sugalan

Ang asawa na lang sa balay gibiyaan

Naglulinghayaw uban sa mga kabardakahan

Masuko kon imo hilabtan ug sukmatan.

 

Sa kagubot sa pamilya maoy hinungdan

Kay sya di na gusto pagasultihan

Magtuman na man sa kadugayan

Migawas na gyod ang tinagoang batasan.

Ang Akong Iring ug ang Philhealth

          ni Vic Odarve

Usa ka adlaw niana may nagkarawkaraw sa bodega. Sa pagtan - aw nako usa diay ka iring naghinda sa usa ka cartoon. Gipasagdan ko na lang. Pero sa sunod adlaw naa gihapon naghigda sa bakante nga karton. Busa gibantayan nako ug diha nahibaw- an nga  usa diay ka buntis o buros nga iring. Hapit na manganak. Gilantaw -lantaw ko na lang panagsa kay way tag iya diay na nga iring. Wa ray semana, may nadungog na ko sa mga kuting nga nag tingog… upat ka buok. Mga niwang ug liwat pod sa inahan. 

Iring ug 4 ka kuting

Pipila pa gani ka adlaw namatikdan ko nga magbanha ang kuting kon ang inahan wa diha . “Basin ug  gutom na sila ug nangita pa ug pagkaon ang inahan”, matod pa sa akong kaugalingon. Wa sa nako panumbalinga. Tungod sa akong kalooy, sunod nga adlaw, ako na gipakaon ang inahan sa buntag, udto ug hapon. Sukad adto, di na kaayo siya maglaag mangitag pagkaon.

Hinay hinay nakita na nako nga sugod na ang upat ka gagmayng iring ug panambok ug himsog. Pero ang inahan niwang gihapon. Sunod nga mga bulan  silang tanan  na ang andaman ug pagkaon hangtod nga dagko na ang mga anak. Kusog na mangaon ang mga anak ug mutotoy or musoso pa gihapon bisan dagko na. Himsog ug kiat kayo magdula ang 4 ka gamayng iring kon wa diha ang inahan.

Usahay ang mga silingan motan- aw ug malipay magsud-ong sa gagmay nga iring nga musoso sa iya inahan ug pagkahuman sigi ug dula. Taudtaod human sa dula, sila tanan mangatulog.

Philhealth and Corruption

Ingana ila kinabuhi. Ang upat ka anak sigi pa ug suso ug nanambok pero ang inahan niwang gihapon.

Samtang magsuso ang gagmayng iring mosantop sa ako hunahuna ang philhealth officials nga naggatas sa kwarta sa contributions sa  mga members. Kurakot gyod kayo. Mga dato ug tambok sila sama sa 4 ka gagmayng iring nga naggatas pa sa inahan nga niwang.

Karon, samtang makita ko ang upat nga gagmayng iring nga tambok ug nagsuso sa niwang nilang inahan, madumduman ko dayon ang nahitabo sa Philhealth agency sa atong kagamhanan.

 

 

 

 

ANINO SA KAGAHAPON

     Ni Vic Odarve

 

Motalim-aw usahay ang imong anino

Sa hunahuna kong para nang deserto

Nga naghanduraw sa unang panahon

Ug nagduwa sa langit uban ang mga bitoon.

 

Seirra bullones-Jagna route via Mayana

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Didto nakita ko ang imong hulagway

Nga nagngisi uban ang dakong kalipay

Para akong naalimungawan

Nga nabuhi ang atong handumanan.

 

Mipahiyom, mibahakhak ka, ug mitalikod

Daw nakigdula man sa gagmayng balod

Kay imo mang gibalikan ang kagahapon

Nga unta mikupas na sa dagan sa panahon

 

Karon nahigmata ang pulong maalamanon

Ug akong isulat sa pinulungan nga balaknon

Aron nila masud-ong ang talagsaon

Nga anino sa atong kagahapon.

 

 

Tulay Karap-agan-May Lungon Giatang

           ni Vic Odarve

Ang tulay karap-agan nahamutang ni sa boundary sa mga barangay Lunoy, Can-ipol, ug Odiong ug usa nga maagian namo paingon ngadto sa barangay Mayana gikan sa lungsod Jagna. Dinhi nga lugar manglibawot gyod imo balahibo kay gawas nga way mga kabalayan dunay pipila ka puno nga dagkong kahoy dakit ug may kusog tubig nibuswak sa ilang punuan. Ug taw-an pa!

Naandan na ni Padre Ano ug iyang altar boy nga sa Sabado sa gabii mogikan sila sa lungsod paingon sa village nganlan ug Boctol. Kini ila gihimo para pagkaugma Domingo, isip usa ka pari, andam na moserbisyo sila sa misa. Mga 14 kilometers ang kalayo sa lungsod ngadto sa  barangay. Tungod kay wa nay bus moadto sa bukid ana nga oras 6:00 PM sa hapon, nagbaklay lang silang duha. Maayo ang panahon ug ang hayag  sa bulan  maoy silbing gabay sa ilang dalan. Usahay sigi sila ug estorya samtang naglakaw pero may panahon pod mingaw sila. 

Padre Ano, Altar boy, ug ang lungon

Mga duha na ka oras sa ila pagbaklay ug miabot na sila sa Karap-agan nga tulay. Ang karap- agan nga tulay may tulo ka puno nga dagko nga kahoy dakit ug may kusog pa nga tubig miagi sa ilang mga punuan. Duna pay daghang mga unggoy magdula kon ma adlaw. Ang mga sanga ug dahon sa dagkong kahoy nga dakit daw mitabon sa tulay nga maoy medyo ngitngit sa agianan  bisan may bulan nga hayag.

Entrance sa karap-agan bridge

Tungod na sa tulay hilom silang duha nang may nakita si Arce, ang koletos o altar boy ni padre Ano, og usa ka lungon nga giatang sa tunga sa tulay. Iya dayong gikuhit sa likod ug iyang gihunghungan,”Pader, may lungon sa unahan”, ingon si Arce kay basin di na kaklaro kay tigulang na ang pari, 66 years old na. “Nakita ko na”, tubag sa pari. Apan hinay hinay lang gihapon ang pari ug lakaw ug namatikdan ni Arce nga nangadye kini. Mihawid si Arce sa sinina o sutana sa likod sa pare ug misunod sa paglakaw. Sa duol na sila sa lungon, mihunong ang pari ug mikuha ug miukab sa bibliya ug may gibasa kini sa hinay nga tingog. Samtang si Arce misulod sa sotana tungod sa kahadlok. Nanglibawot sab iya balahibo. Mga 5 minutos gyod to ug sa pagtan- aw ni Arce wa na ang lungon diha pa sya nigawas sa sotana ug nagpadayon ang ilang lakaw nga way tingogtingog. Lamdag na man sa unahan sa tulay ug nag una sya sa pare sa paglakaw. Wag yod siyay lingi- lingi.

Paingon sa Karap-agan nga tulay-mingaw na

“Kumusta na man ka Arce”, miingon ang pare sa hinayng tingog. Wa gyod motingog si Arce pero naulian na ang iyang paminaw sa iyang kaugalingon. Pipila na ka oras sa ilang paglakaw, niabot nag gyod sila sa ila simbahan nga Pilipinista sa barangay Boctol.

Pagkaugma adlaw Domingo, sa maong misa, gilakbitan ni Padre Ano kining mosunod, “ Mga igsoon ko kang Cristo, usahay ang mga yawa o demonyo magpakita sa panahon sa pagbiyahi o panahon sa inyong paglakaw para panghadlok ug pagsamok sa imong dalan. Pero bisan unsa ang iyang buhaton dili gyod matuman kon mosampit ka sa balaanong Spirito Santo. Kay ang bibliya miingon, “Magpasakop kamo sa Diyos; apan sukli o batoki ang Yawa, ug siya mokalagiw gikan kaninyo.”—SANTIAGO 4:7. Pagkuhag kahibalo sa Bibliya ug ipadapat ang imong nakat-onan. Ang pagpadapat sa mga prinsipyo sa Bibliya manalipod kanimo batok sa impluwensiya sa Yawa.—Efeso 6:11-18,” dugang pa sa pari. Gipaambit niya kon unsaon batokan ang mga demonyo.

Pagkahuman sa Misa

Human adto naglikay na sila ug baklay sa gabii sa Sabado paingon sa bukid aron pagmisa pagkaugma nga adlaw Domingo. Matod pa ni Arcie,” May gahum gyod ang pari, kay bisan mismo ang lungon  mihawa paghuman sa iyang pagkutibkutib sa pulong sa diyos.”

Mga 50 na ka tuig ang nilabay, dako na ang kausaban. Ang tulay nga gama sa kahoy, koncreto na ug may pipila na ka balay sa unahan nga gitukod. Usa na lang ka kahoy dakit nabilin ug wala na ang mga unggoy nga kanhi nangumbitay sa mga sanga. Ug hinay na sab ang tubig nga miagi sa punu-an sa kahoy.

Karon pag moagi ko ani nga tulay may kaisog nako. Pero usahay, madumduman tong estorya sa akong higala nga si Archie, manlibawot na sab ang akong balahibo!